Rozmowa numeru

Mała ojczyzna zależy od nas

Mieszkańcy Mazowsza dostrzegają potrzebę dbania o środowisko naturalne. Te zmiany cieszą najbardziej, ponieważ są dowodem pozytywnych procesów, które powoli zachodzą w naszym społeczeństwie – mówi Janina Ewa Orzełowska, wicemarszałek województwa mazowieckiego.

W tym roku świętujemy 20-lecie wprowadzenia reformy samorządowej. Jakie ma Pani wspomnienia związane szczególnie z pierwszymi latami jej realizacji? A jak dziś, po dwóch dekadach, ocenia Pani jej efekty?

Myślę, że ostatnie 20 lat to czas niespotykanych zmian, które w dobrym kierunku przemodelowały zarządzanie regionami. Musieliśmy stawić czoło licznym wyzwaniom, pokonać wiele trudności, ale zyskaliśmy realny wpływ na to, co dzieje się w naszym najbliższym otoczeniu.

To właśnie od naszych podwórek zaczyna się samorząd, który najmniejszym jednostkom gospodarczym i społecznym daje możliwość rozwoju.

Istotne są efekty osiągane przez region i prawdziwa, ciężka praca na rzecz lokalnych społeczności. Wiele udało się nam wspólnie zrobić. Zmienialiśmy Mazowsze na lepsze i nadal będziemy to robić, aby zapewnić wszystkim godne życie. Idea małej ojczyzny nigdy się nie kończy.

W ciągu tych 20 lat milowym krokiem w rozwoju naszego kraju było wstąpienie do Unii Europejskiej. Realizujemy już kolejny okres programowania. Jak, jako mieszkanka Mazowsza, ocenia Pani zmiany, które do tej pory dokonały się dzięki Funduszom Europejskim w naszym regionie?

Dotychczasowe, bardzo efektywne wykorzystanie środków unijnych w naszym regionie znacząco przyczyniło się do jego rozwoju. W każdej gminie czy powiecie realizowane były inwestycje ze wsparciem unijnych środków. Nowe drogi, remonty szkół, szpitali, budowa wodociągów i kanalizacji, informatyzacja, rozwój przedsiębiorczości – to tylko niektóre korzyści wynikające dla nas z członkostwa w Unii Europejskiej. Są to przecież efekty odczuwalne i ważne dla mieszkańców Mazowsza. Codziennie korzystamy z chodników, świetlic, placów zabaw, targowisk, oświetlenia ulicznego, parkingów, które zostały zmodernizowane lub powstały dzięki pozyskanym pieniądzom unijnym. Pojawiły się cenione przez młodzież obiekty sportowe, na których można bezpiecznie i aktywnie spędzać wolny czas. Ciekawie i funkcjonalnie zagospodarowywane są również centra miejscowości. Zmiany widać na każdym kroku. Fundusze Europejskie zagościły na stałe w życiu wszystkich Mazowszan.

Wśród obszarów, za które jest Pani odpowiedzialna, ważne miejsce zajmuje polityka ekologiczna i gospodarka odpadami. Jak przebiega realizacja zadań zaplanowanych w tych obszarach? Jakie są jej blaski i cienie?

W kontekście szybkiego rozwoju niezwykle istotne jest dążenie do zmniejszenia degradacji środowiska. Do jej ograniczenia, a najlepiej zatrzymania potrzebne są głębokie zmiany wzorców konsumpcji, począwszy od gospodarstw domowych. Samorząd Województwa Mazowieckiego przykłada ogromną wagę do kwestii związanych z propagowaniem troski o naturę. Dobrych praktyk ekologicznych na Mazowszu nie brakuje. To nie tylko wysokobudżetowe inwestycje, ale też konkursy, które promują zbiórkę makulatury, zużytych baterii, oszczędzanie energii czy stosowanie energii ze źródeł odnawialnych. Wzrost świadomości dzieci w tej dziedzinie może wpływać na zachowania dorosłych i przełożyć się na budowanie świadomego ekologicznie społeczeństwa.

Wszyscy powinniśmy mieć poczucie odpowiedzialności za otaczające nas środowisko przyrodnicze i zmieniać niekorzystnie oddziałujące na nie przyzwyczajenia i codzienne zachowania.

Trzeba utrwalać wśród mieszkańców zasady selektywnej zbiórki surowców wtórnych. Nie możemy lekceważyć zagrożeń związanych z wytwarzaniem przez nas zbyt dużej ilości odpadów. Ważne jest to, by móc w pełni czerpać z potencjału obszarów cennych przyrodniczo, a jednocześnie w jak najlepszym stanie pozostawić je przyszłym pokoleniom. Dbajmy o przyrodę – odwdzięczy się nam swoim pięknem.

czytaj wywiad dalej:

Jakie zadania w zakresie działań związanych z ochroną środowiska w województwie mazowieckim są dziś kluczowe?

Jednym z ważniejszych obszarów jest ochrona powietrza, szczególnie istotna w dużych miastach, które zmagają się ze smogiem, zauważalnym i odczuwanym zwłaszcza podczas sezonu grzewczego. Głównymi powodami niebezpiecznych dla zdrowia przekroczeń są: ogrzewanie indywidualne oparte na węglu oraz spaliny samochodowe. Przyjęta przez sejmik uchwała antysmogowa promuje rozwiązania, które pomogą ograniczyć emisję szkodliwych związków i pyłów do atmosfery. Przyczyni się to w znacznym stopniu do poprawy jakości powietrza w regionie, co pozytywnie wpłynie na zdrowie mieszkańców. Uchwała wprowadza ograniczenia i zakazy w zakresie eksploatacji instalacji grzewczych. W całej Unii Europejskiej mają obowiązywać jednolite normy określające maksymalne wartości emisji zanieczyszczeń do powietrza. Od 1 lipca br. uchwała zakazuje używania opału o słabej jakości. Obecna perspektywa finansowa RPO WM w ramach Osi Priorytetowej IV Przejście na gospodarkę niskoemisyjną daje możliwość unijnego dofinansowania projektów ekologicznych. Do końca września trwa nabór wniosków w ramach poddziałania 4.3.1 Ograniczanie zanieczyszczeń powietrza i rozwój mobilności miejskiej. Zachęcam do skorzystania z tego unijnego wsparcia i bieżącego monitorowania strony MJWPU.

Co Mazowsze robi, żeby być ekoregionem?

Ochrona środowiska to praca na wielu poziomach. Jej efekty często są widoczne dopiero po latach. Nie wystarczą normy, regulacje prawne – trzeba również w społeczeństwie budować świadomość i odpowiedzialność ekologiczną. Przed nami zatem wiele wyzwań związanych z propagowaniem troski o środowisko. Wiąże się to z budowaniem i wspieraniem konkurencyjnej gospodarki efektywnie korzystającej z naturalnych zasobów. Od kilku lat w ramach organizowanego jesienią Forum Rozwoju Mazowsza angażujemy wielu specjalistów i ekspertów do udziału w dyskusjach dotyczących czystego środowiska. Wydarzenie bardzo dobrze wpisuje się w popularny trend slow promujący dbałość o zdrowie i otoczenie. Podczas tegorocznej edycji będą prezentowane innowacyjne rozwiązania środowiskowe, m.in. projekt realizowany przez beneficjenta RPO WM – firmę Softwarely, która stworzyła prototyp inteligentnego systemu pomiaru parametrów środowiskowych. Model jest tworzony na potrzeby i do ochrony naszych perełek dziedzictwa kulturowego. Da możliwość pełnego monitorowania zbiorów muzealnych. Można o nim przeczytać w dziale „Kuźnia projektów” w tym numerze biuletynu.

Bardzo nas cieszy, że działania służące zmniejszeniu niskiej emisji oraz zwiększeniu recyklingu możemy obserwować na całym Mazowszu. Instalacje solarne, nowo powstałe i wyremontowane Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych to konkretne sposoby ochrony środowiska. W wielu budynkach użyteczności publicznej przeprowadzono termomodernizację, zainstalowano kolektory słoneczne lub panele fotowoltaiczne. Takie rozwiązania zostały wykorzystane w 12 mazowieckich szpitalach, dzięki czemu zmniejszyły się koszty prowadzenia tych placówek. To dobre wiadomości dla samorządów gminnych i powiatowych, przedsiębiorców i rolników.

Budujący jest również fakt, że sami mieszkańcy Mazowsza dostrzegają potrzebę dbania o środowisko naturalne. Te zmiany cieszą najbardziej, ponieważ są dowodem pozytywnych procesów, które powoli zachodzą w społeczeństwie. Mam nadzieję, że poprzez kształtowanie właściwych nawyków wszyscy bardziej docenimy znaczenie i piękno naszej przyrody, a także zrozumiemy, jak ważna jest ochrona środowiska. To fundamentalny krok.